„Dzieci ustalają, co mogą i czego nie mogą robić równolegle do konstruowania własnego ja oraz ustalania relacji ja – drugi człowiek. Psychologowie są zgodni, że to procesy nierozdzielne i rozpatrują je w kategoriach dążenia dzieci do samodzielności, a także kształtującej się zdolności do empatii.

Już niemowlęta demonstrują świadomość swego odrębnego istnienia i dążą do poznawania wszystkiego, co je otacza. (…) Maluchy są niestrudzone w braniu wszystkiego do rąk i ust. Za pomocą dotyku poznają cechy obiektów oraz ustalają relacje pomiędzy sobą i otaczającymi obiektami(…). Natomiast w ustaleniu relacji pomiędzy sobą a innymi osobami dzieci posługują się swoistym testowaniem. Dzięki takiemu testowaniu już maluchy dowiadują się:

  • co może zrobić dorosły i jak daleko sięga jego władza;

  • kiedy trzeba podporządkować się dorosłemu, a kiedy nie i jakie konsekwencje im grożą, jeżeli przeciwstawią się woli dorosłego itp.;

  • czy i w jakim stopniu można narzucić swoją wolę dorosłym i co trzeba zrobić, aby zrealizowali dziecięce zachcianki.

Dziecięce testowanie bywa udręką dla dorosłych, bo towarzyszy mu próbowanie sił, mocowanie się – kto silniejszy, ile kto wytrzyma. Dziecko nie ma jednak innego sposobu ustalenia granicy swych możliwości i poznania złożoności społecznego otoczenia. Wystawiając na próbę cierpliwość dorosłego, uczy się rozumieć, jak ma respektować polecenia i zakazy innych ludzi oraz wymuszać realizowanie swoich potrzeb.(…)

Nie można mieć dzieciom za złe (…) sposobów testowania dorosłych. Jest to ich główny sposób poznawania intencji dorosłych oraz tego, jak daleko sięga ich władza. Jeżeli dorośli wychowujący dziecko mają tego świadomość – są konsekwentni w wyznaczaniu granic dziecko szybciej ustali, co mu wolno, a czego nie wolno. Pomoże im w tym szybko rozwijająca się u maluchów zdolność do samokontroli.(…).1

oprac. Izabela Kaszuba

  1. Artykuł E. Gruszczyk- Kolczyńskiej „Jak dzieci dowiadują się co można robić, a czego nie można?(Bliżej Przedszkola nr 10,2010”
  2. Praca zbiorowa napisana pod kierunkiem i przy współudziale Edyty Gruszczyk – Kolczyńskiej „Wspomaganie rozwoju i wychowanie małych dzieci. Podręcznik dla rodziców, opiekunów w żłobkach i nauczycieli w przedszkolach